Seminarium Ernesta Grodnera na Politechnice Warszawskiej
Zapraszamy na seminarium, które odbędzie się w czwartek, 30 kwietnia, o godz. 12:15 w sali 111 Gmachu Fizyki Politechniki Warszawskiej.
W trakcie seminarium dr hab. Ernest Grodner z Narodowego Centrum Badań Jądrowych wygłosi referat pt.: „Spontaniczne naruszenie symetrii chiralnej w jądrze atomowym. 2026-2027 czas nowych możliwości badawczych”.
Seminarium odbędzie się w języku angielskim.
Streszczenie:
Termin “chiralność” używany jest w wielu dziedzinach nauki. W ogólnym ujęciu, oznacza możliwość istnienia danego systemu czy obiektu w dwóch formach: lewo- lub prawo-skrętnej. Przykładem są np. enancjomery, t.j. molekuły chemiczne o lustrzanej budowie geometrycznej. Chiralność często wiąże sie z pojęciem śruby np. w optyce – kołowo spolaryzowane fotony, czy w teorii oddziaływań słabych – skrętność prądu słabego. Łącznikiem dwóch przeciwnych skrętności jest przekształcenie geometryczne – operacja inwersji przestrzennej. Chiralność jądrowa, o której traktuje niniejszy wykład, ma inną naturę. Tu łącznikiem między prawo- a lewo-skrętną postacią jest operacja odwrócenia czasu. Kluczową rolę odgrywa tu istnienie odpowiedniej dynamiki, rodzaju “mechanizmu zegarowego” zamiast statycznej budowy geometrycznej. Początkowo badania chiralności jądrowej obejmowały kilka ściśle charakterystycznych izotopów. Przełomem była pierwsza eksperymentalna obserwacja kompletu cech jądra chiralnego w wyniku prac przeprowadzonych 20 lat temu w Warszawie [1,2]. Niezaprzeczalnym testem stała się technika bezpośredniego pomiaru chiralności jądrowej za pomocą momentu magnetycznego [3]. Technika ta również została opracowana w Warszawie. Zastosowanie nowych metod eksperymentalnych być może przyniesie kolejny przełom dzięki współpracy Narodowego Centrum Badań Jądrowych oraz Institute of Modern Physics of the Chinese Academy of Sciences. Dzięki wykorzystaniu pola magnetycznego na poziomie kilo-Tesli pochodzącego od atomowych powłok elektronowych planuje sie pomiary momentów magnetycznych krótko żyjących stanów jądrowych.
[1] E. Grodner et al., “128Cs as the Best Example Revealing Chiral Symmetry Breaking”, Physical Review Letters 97, 172501 (2006)
[2] E. Grodner et al., “Partner bands of 126 Cs – first observation of chiral electromagnetic selection rules”, Physics Letters B703, 46(2011)
[3] E. Grodner et al., “First Measurement of the g Factor in the Chiral Band: The Case of the 128Cs, Isomeric State”, Physical Review Letters 120, 022502 (2018)
